İspanya Tarihi

İspanya

İspanya (Batıdaki) Portekiz ve Birleşik Krallık'a ait olan (Güneydeki) Cebelitarık ile birlikte İber Yarımadası'nda, 36° ve 43,5° kuzey enlemleri ve (Balear Adaları, Kanarya Adaları, Septe ve Melilla'yı saymazsak) 9° batı ve 3° doğu boylamları arasında bulunur. İspanya İber Yarımadası'nın yedide altısını kaplar. Kuzeydoğusunda Pireneler boyunca Fransa ve Andorra ile İspanya arasındaki sınır uzanır. Bununla birlikte Akdeniz'de bulunan Balear Adaları, Atlantik Okyanusu'ndaki Kanarya Adaları ve Kuzey Afrika kıyılarında bulunan Septe ve Melilla eyaletleri de İspanya sınırları dahilindedir. Fransa sınırlarındaki Llívia şehri de İspanya'ya aittir. Bununla birlikte Fas kıyılarında bulunan Chafarinas Adaları, Peñón de Vélez de la Gomera, Alhucemas, Alborán ve Columbretes Adaları ve Perejil Adası da İspanya'ya aittir.

Septe ve Melilla şehirleri Kuzey Afrika'da bulunur ve Fas gibi Akdeniz kıyısındadırlar. İspanya’nın yüzölçümü 505.988 km karedir. İspanya, dağlık bir ülke olup ortalama yüksekliği 600 m olan dağlarıyla yükseklik açısından Avrupa'da İsviçre'den sonra ikinci sırada yer alır.

Plato ve yüksek ovaları çevreleyen dağların batı kesimleri hariç yarımadanın beşte ikisinden fazlasını sıradağlar kuşatır.Yarımadanın belli başlı nehirleri doğudan batıya doğru bir yol izleyerek Atlantik Okyanusu'na akar. Ebro nehri, Akdeniz'e dökülür. Denizciliğe elverişli tek nehir olan Guadalquivir ise Sevilla Şehri’nden geçer.

İspanya'nın en kuzeydeki noktası Esteca de Vares, en batıda Toriñana Burnu'dur, bunların ikisi de Galisya Bölgesi'ndedir. En güneydeki noktası Tarifa'daki Punta Marroquí, en doğudaki noktası ise Creus Burnu'dur. Kuzeyden güneye doğru uzanan en geniş alan 856 km, doğudan batıya uzanan en geniş alan ise 1. 020 km'dir.

İspanya'nın en büyük (ve tek) gölü 368 hektarlık bir alana yayılan ve 55 metre derinliğinde olan Lago de Sanabria'dır.

Yüzey Şekilleri

İspanya'daki en yüksek dağ Kanarya Adaları'na ait olan Tenerife Adası'ndaki Pico del Teide (3718 m)'dir. Anakaradaki en yüksek dağ Granada Eyaleti'ndeki Sierra Nevada'da bulunan Mulhacén (3482 m) dağıdır.

İspanya'nın kuzey kıyısı sadece Gijón ve Avilés ve Ribadeo ve La Coruña'nın arasında önemli çıkıntılar gösterirken, diğer yerlerde neredeyse düz bir hat şeklinde ilerler. Ülkenin diğer kıyılarına nazaran bu kıyı şeritleri dik ve aşılması zor kıyılar olarak tanımlanabilirler.

Bunun nedeni burada bulunan dağların hemen hemen her yerde denizin içine kadar girmesidir. Bu kıyı şeridine ancak nehirlerin ağzından ve denizin kıyının iç taraflarına kadar girdiği, özellikle Galisya bölgesinde sıkça bulunan kollardan (Ríalardan) mümkündür. İspanya'nın batısı da tamamen bu kıyı özelliklerini gösterir, ama buradaki dağlar sadece burunlarda denizin içine kadar girdiklerinden ve Ría'ların arka kısımlarında genellikle düzlük alanlar bulunduğundan kuzey kadar aşılması güç bir kıyı şeridi değildir.

Güney ve Doğu kıyılarının karakteristik özelliği ise düz haliçler ve bu haliçlerin aralarında bulunan ve tepelik alanlarla sona eren çıkıntılardır. Bu şeritler kuzey ve batı kıyılarına oranla çok daha kolay aşılabilen kıyılardır. Güney kıyısındaki en önemli körfezler batıdan doğuya doğru Cádiz, Málaga, Almería ve Cartagena Körfezleri; doğu kıyısındakiler ise Bahía Alicante ve Valencia Körfezi'dir. İspanya'nın en uzun nehirleri Duero, Tajo ve Ebro'dur.

Bölgeler

İspanya 17 özerk bölgeye (comunidad autónoma, çoğul comunidades autónomas) ayrılmıştır. Bu bölgeler ise toplam 50 ile ayrılmışlardır. Ayrıca iki de özerk kent vardır (Septe ve Melilla). Özerk bölgeler aşağıda sıralanmıştır:

Aragona (Aragón)
Asturyas (Principado de Asturias)
Balear Adaları (Islas Baleares)
Bask Ülkesi (País Vasco - Euskadi)
Kantabria (Cantabria)
Kastilya-La Mancha (Castilla-La Mancha)
Comunidad Valenciana
Comunidad de Madrid
Endülüs Özerk Bölgesi (Andalucía)
Ekstremadura (Extremadura)
Galisya (Galicia - Galiza)
Kanarya Adaları (Islas Canarias)
Kastilya Leon (Castilla y León)
Katalonya (Cataluña - Catalunya)
La Rioja
Navarra (Comunidad Foral de Navarra - Nafarroa)
Región de Murcia

Büyük Şehirler

Nüfusu 100.000'in üzerine olan şehirler İspanya'daki Şehirlerin Listesi

1. Madrid – 6.155.359
2. Barcelona – 4.193.075
3. Valencia – 1.796.549
4. Sevilla – 704.200
5. Zaragoza – 647.373
6. Málaga – 558.287
7. Murcia – 509.810
8. Las Palmas de Gran Canaria – 478.628
9. Palma de Mallorca – 475.773
10. Bilbao (bask. Bilbo) – 353.173
11. Valladolid – 321.713
12. Córdoba – 319.692
13. Alicante – 319.380
14. Vigo – 293.725
15. Gijón – 273.931
16. Hospitalet de Llobregat – 252.884
17. La Coruña – 243.349
18. Granada – 236.982
19. Vitoria-Gasteiz – 226.490
20. Santa Cruz de Tenerife – 221.567
21. Badalona – 218.553
22. Elche – 215.137
23. Oviedo – 212.174
24. Móstoles – 204.463
25. Cartagena (España) – 203.945
26. Alcalá de Henares – 197.804
27. Sabadell – 196.971
28. Jerez de la Frontera – 196.275
29. Fuenlabrada – 195.131 30.Terrassa – 194.947
31. Pamplona – 193.328
32. Santander – 183.955
33. San Sebastian (bask. Donostia) – 182.930
34. Almería – 181.702
35. Leganés – 181.248
36. Burgos – 172.421
37. Castellón de la Plana – 167.455
38. Alcorcón – 162.524
39. Salamanca – 160.331
40. Albacete – 159.518
41. Getafe – 157.397
42. Huelva – 155.150
43. Logroño – 144.935
44. Badajoz – 143.019
45. San Cristóbal de La Laguna – 141.627
46. León – 136.414
47. Cádiz – 131.813
48. Tarragona – 128.152
49. Lleida – 124.709
50. Marbella – 124.333
51. Santa Coloma de Gramenet – 118.129
52. Mataró – 116.698
53. Jaén – 116.540
54. Dos Hermanas – 112.273
55. Algeciras – 111.283
56. Torrejón de Ardoz – 109.483
57. Ourense – 108.358
58. Alcobendas – 103.185